Một thư viện trường học không nhất thiết phải có diện tích lớn mới có thể đáp ứng nhiều nhu cầu học tập. Khi diện tích đã cố định, việc xây dựng thêm không gian hoặc bổ sung thêm nhiều kệ sách chưa chắc là giải pháp phù hợp. Thư viện ngày nay không chỉ cần nơi để sách, mà còn cần không gian để đọc, học tập, trao đổi, nghỉ ngơi và tương tác.
Vì vậy, khi chưa thể mở rộng diện tích, câu hỏi Nhà trường nên đặt ra không phải là:“Có thể thêm bao nhiêu nội thất vào thư viện?”
Mà là:“Mỗi khu vực hiện có có thể phục vụ được bao nhiêu nhu cầu?”
Một khu vực đa chức năng
Với một thư viện có diện tích hạn chế, mỗi mét vuông đều cần được sử dụng có chủ đích.
Nếu một khu vực chỉ có thể đặt một chiếc kệ sách, phần diện tích đó chủ yếu phục vụ cho việc lưu trữ. Nhưng nếu cùng khu vực đó có thể vừa trưng bày sách, vừa tạo chỗ ngồi đọc, giá trị sử dụng sẽ được nâng lên đáng kể.
Điều này đặt ra một tiêu chí quan trọng khi lựa chọn nội thất:Không chỉ xem sản phẩm chiếm bao nhiêu diện tích, mà cần xem sản phẩm tạo ra bao nhiêu công năng trên diện tích đó.
Thay vì tăng số lượng sản phẩm, Nhà trường có thể ưu tiên những thiết kế tích hợp nhiều chức năng để hạn chế việc phải bố trí quá nhiều khu vực riêng biệt.
Tận dụng những khu vực thường bị bỏ trống
Trong một thư viện, không phải mọi khoảng trống đều thực sự vô dụng.Góc tường, khoảng trống giữa các khu vực, những vị trí ít được sử dụng hoặc các khu vực chuyển tiếp đều có thể trở thành nơi đọc sách, ngồi nghỉ hoặc học tập nếu được bố trí hợp lý.
Tuy nhiên, tận dụng không có nghĩa là đặt thêm càng nhiều nội thất càng tốt. Nếu bổ sung quá nhiều sản phẩm, lối đi có thể bị thu hẹp và thư viện trở nên chật chội. Vì vậy, cách bố trí cần đảm bảo sự cân bằng giữa: Khả năng tiếp cận sách, không gian di chuyển, khu vực ngồi đọc, khoảng trống cho hoạt động học tập và sự thông thoáng và tầm nhìn trong thư viện.
Một thiết kế tốt là thiết kế giúp tận dụng khoảng trống mà không làm mất đi sự thoải mái của toàn bộ không gian.
Ưu tiên nội thất tích hợp nhiều công năng
Đây là một trong những cách trực tiếp nhất để tối ưu thư viện có diện tích hạn chế. Thông thường, Nhà trường có thể cần: Kệ để sách, ghế hoặc sofa để ngồi đọc, khu vực nghỉ ngơi, không gian học tập. Nếu mỗi chức năng tương ứng với một món nội thất riêng, tổng diện tích cần sử dụng sẽ tăng lên.
Ngược lại, một sản phẩm có thể kết hợp kệ sách và chỗ ngồi giúp hai nhu cầu được giải quyết trong cùng một thiết kế.
Đây cũng là hướng tiếp cận mà INDOTA áp dụng với các sản phẩm nội thất thư viện: thay vì chỉ tập trung vào khả năng lưu trữ, nội thất được phát triển theo hướng tạo thêm không gian sử dụng cho người học.
Tạo không gian mở thay vì chia thư viện thành quá nhiều khu vực cố định
Một thư viện nhỏ sẽ càng trở nên chật nếu bị chia thành quá nhiều khu vực bằng nội thất cố định.
Ví dụ, việc bố trí quá nhiều kệ cao có thể làm không gian bị chia cắt, hạn chế tầm nhìn và khiến việc di chuyển giữa các khu vực trở nên khó khăn hơn.
Thay vì tạo nhiều “phòng nhỏ” bên trong một thư viện, Nhà trường có thể sử dụng chính nội thất để phân chia chức năng một cách tự nhiên. Cách bố trí này giúp thư viện vẫn có những khu vực sử dụng rõ ràng nhưng tổng thể vẫn giữ được cảm giác mở và liền mạch.
Thiết kế thư viện theo cách học sinh thực sự sử dụng
Một trong những thay đổi quan trọng nhất là nhìn thư viện từ góc độ người sử dụng, thay vì chỉ nhìn từ góc độ lưu trữ.Học sinh có thể đến thư viện để: Tìm và đọc sách, làm bài tập, học cùng bạn bè, trao đổi và thảo luận, nghỉ ngơi giữa các hoạt động.
Vì vậy, một thư viện hiệu quả không nhất thiết phải có thật nhiều kệ sách.Điều quan trọng hơn là mỗi khu vực có thể đáp ứng được nhu cầu thực tế của học sinh đến đâu.
Tối ưu thư viện không bắt đầu bằng việc xây thêm
Khi diện tích thư viện đã cố định, mở rộng không gian không phải lúc nào cũng là lựa chọn khả thi. Nhưng Nhà trường vẫn có thể thay đổi cách không gian đó được sử dụng.
Thay vì chỉ tăng số lượng kệ, có thể lựa chọn những sản phẩm kết hợp nhiều nhu cầu trong cùng một thiết kế.